Kína - útflutningur matvæla

Ábyrgð

Matvælastofnun leggur áherslu á ábyrgð framleiðenda að kynna sér vel það regluverk sem gildir í Kína varðandi erlenda framleiðendur og matvæli. Það er á ábyrgð framleiðenda að uppfylla allar kröfur.

Á þessari síðu má nálgast ýmsar upplýsingar varðandi kröfur sem gilda í Kína og skráningarferlið. Athugið að upplýsingarnar eru ekki tæmandi.

Matvælastofnun er það stjórnvald á Íslandi sem ber ákveðna ábyrgð á eftirliti með þeim sem hyggjast flytja matvæli til Kína.
GACC (General Administration of Customs of the People's Republic of China) er það stjórnvald í Kína sem fer með umsjón með málaflokknum.

Flokkar matvæla

Framleiðendum er bent á að nota upplýsingar úr kínversku tollskránni til að ákvarða í hvaða afurðarflokk þeirra afurðir falla. Afurðaflokkurinn stýrir því hvers konar skráning í CIFER er nauðsynleg. Sjá nánar í Tilskipun 280.

Listi og flokkun í afurðaflokka - eftir tollskrárnúmerum í Kína

Samþykktar afurðir og samningar

Listi yfir samþykktar afurðir

Aðeins má flytja til Kína afurðir af þeim tegundum sem tilgreindar eru í lista yfir samþykktar afurðir (matvæli).

Listinn er í höndum kínverskra yfirvalda og byggist á sögu um viðskipti með afurðir og/eða umsóknum Íslands um viðbætur á listann.

Villtar lagarafurðir
Á árinu 2025 var nýr samningur um villtar sjávarafurðir undirritaður, um heimild til útflutnings af öllum afurðum úr jurta- og dýraríkinu sem teljast hæfar til manneldis og eru veiddar, uppskornar eða þeim safnað á íslensku hafsvæði. Tegund villtra sjávarlífvera skiptir því ekki lengur máli við útflutning. Samningurinn á ekki við um eldisafurðir, lifandi dýr eða sjávarspendýr.

Lagareldisafurðir
Flytja má afurðir úr lagareldi af laxi, bleikju og regnbogasilungi til Kína.

Samningar

Framleiðendur skulu kanna hvort milliríkjasamningur sé nauðsynlegur grundvöllur fyrir útflutningi afurða þeirra til Kína. Samningar sem þegar eru í gildi milli Íslands og Kína eru um:

Villtar sjávarafurðir
Eldisafurðir
Lambakjöt
Fiskimjöl og lýsi
Ull

Umsókn matvælaframleiðenda - nýskráning

Starfsleyfi á Íslandi

• Fyrirtæki sem hafa ekki starfsleyfi til framleiðslu á Íslandi byrja á því að sækja um starfsleyfi í þjónustugátt MAST eða hjá heilbrigðiseftirlitinu í sínu umdæmi.

Útflutningsleyfi til Kína

• Framleiðendur með starfsleyfi á Íslandi sækja um skráningu til leyfis til útflutnings til Kína hjá Matvælastofnun  - Umsókn 4.36 í þjónustugátt Matvælastofnunar

• MAST eða framleiðandi stofnar aðgang að CIFER skráningarkerfinu. Aðeins einn aðgangur er búinn til fyrir hvert starfsstöðvarnúmer.
• Framleiðendur skrá inn ýmsar upplýsingar um fyrirtækið og hlaða inn gögnum sem óskað er eftir s.s. teikningum, starfsleyfi, yfirlýsingu o.fl.
• Umsókn þarf að fylgja undirritaður gátlisti og yfirlýsing frá Matvælastofnun til þess að hljóta samþykki GACC. Þetta á við um ákveðna afurðaflokka, m.a. lagarafurðir. Sjá hér að neðan.
• Allar upplýsingar og gögn þurfa að vera á ensku eða kínversku.
• Framleiðendur geta valið að sjá um ferlið og afhendingu gagna í CIFER sjálfir eða með aðstoð MAST.

Gátlisti

• Framleiðendur skulu fara yfir gátlista sem vísar í viðeigandi reglur í Kína. Þessum gátlista þarf að svara og hann skal undirritaður af ábyrgðarmanni fyrirtækisins. Matvælastofnun staðfestir upplýsingarnar að lokinni fullnægjandi úttekt. Sjá hér að neðan.
• Framleiðendur þurfa að kynna sér vel þær kröfur sem eru gerðar eru í Kína til erlendra framleiðenda.
• Athugið að gátlistar og kröfur í þeim eru ólík eftir afurðaflokkum.

Úttekt

• Þegar þörf er á gerir Matvælastofnun úttekt á fyrirtækinu skv. kínverskum kröfum með gátlista til grundvallar. Niðurstaða úttektarinnar ákvarðar hvort Matvælastofnun mæli með skráningu fyrirtækisins við kínversk yfirvöld eða hvort þurfi að gera lagfæringar áður. 
• Allur tilfallandi kostnaður af úttektinni greiðist af umsækjanda.

Myndbandsúttekt

• Í einhverjum tilfellum geta kínversk yfirvöld óska eftir myndbandsúttekt á umsækjendum.
• Umsækjandi þarf þá að standa straum af kostnaði t.d. vegna tækjaleigu eða annars svo hægt sé að framkvæma myndbandsúttektina á viðeigandi hátt.

Umsókn samþykkt - leyfi veitt

• Þegar kínversk yfirvöld hafa samþykkt fyrirtækið fær fyrirtækið kínverskt skráningarnúmer og kemst á lista yfir samþykkta erlenda framleiðendur. Frá og með þeim degi geta framleiðendur framleitt og sent afurðir til Kína.

Umsókn um breytingu

• Þegar þarf að breyta þarf skráðum upplýsingum í CIFER þarf að sækja um breytingu á leyfi (modification application).
• Athugið að í ákveðnum tilfellum dugar ekki að sækja um breytingu heldur gæti þurft að sækja um nýskráningu, s.s. ef vinnsla er flutt í nýtt húsnæði eða við aðrar meiriháttar breytingar.

Umsókn um endurnýjun

• Skráning erlendra framleiðenda í CIFER gildir í fimm ár í senn. Þremur til tólf mánuðum áður en leyfið rennur út þurfa framleiðendur að sækja um endurnýjun á leyfinu sínu.
• Það er á ábyrgð framleiðenda að fylgjast sjálfir með gildistíma skráninga sinna.
• Skráningar framleiðenda af ákveðnum afurðum endurnýjast sjálfkrafa (enn óljóst hvort þetta eigi við um lagarafurðir).
• Upplýsingar um gildistíma skráninga má t.d. nálgast á ciferquery.singlewindow.cn 
• Með endurnýjunarumsókn þarf að fylgja ný  yfirlýsing frá framleiðanda (e. declaration of conformity for continued registration, hægt að nálgast inn í CIFER) og útfylltur og undirritaður gátlisti.

Merkingar

Framleiðendum er bent á að kynna sér vel þær kröfur sem gerðar eru um merkingar í Kína.

Tilskipun 249 fer m.a. yfir þær kröfur sem eru gerðar til merkinga ákveðinna afurðaflokka, bæði innri og ytri umbúða.

Lög og reglugerðir

• Decree 280 - Regulations on the Registration and Administration of Overseas Producers of Imported Food. Nánari túlkun á einstaka ákvæðum Decree 280
• Decree 248 – Regulations of the PR China on the Registration and Administration of Overseas Manufacturers of Imported Food. Nánari túlkun einstaka ákvæðum á Decree 248 - Fallin úr gildi
• Decree 249 – Administrative Measures on Import and Export Food Safety. Nánari túlkun á einstaka ákvæðum Decree 249
• Food Safety Law of the PR of China (2015)
• GB 2760-2014 – Use of Food Additives
• GB 2761-2011 – Maximum Levels of Mycotoxins in Foods
• GB 2762-2022 (ný útgáfa, óformleg þýðing), Eldri útgáfa: GB 2762-2017 – Maximum Levels of Contaminants in Foods
• GB 2763-2016 – Maximum Residue Limits of Pesticides in Food
• GB 5749-2006 – Standards for Drinking Water Quality
• GB 7718-2011 – General Rules for the Labelling of Prepackaged Foods
• GB 14881-2013 – General Hygienic Regulation for Food Production
• GB 14882-1994 – Limited Concentration of Radioactive Materials in Foods
• GB 19643-2016 – Algae and Their Products
• GB 29921-2013 – Maximum Levels of Pathogenic Bacteria in Foods
• GB 31602-2015 – Dried Sea Cucumber
• GB 27341-2009 – Hazard Analysis and Critical Control Point (HACCP) System – General Requirements for Food Processing Plant
• GB 2733-2015 – Fresh, Frozen Aquatic Products of Animal Origin
• GB 10133-2014 – Aquatic Product Condiments
• GB 10136-2015 – Aquatic Products of Animal Origin
• GB 20941-2016 – Hygienic Practice of Aquatic Products
• GB 31650-2019 – Maximum Residue Limits for Veterinary Drugs in Food
• CH 2023-0012 - Maximum Residue Limits for Veterinary Drugs in Food

Gott að hafa í huga

Þegar farið er inn á CIFER birtist heimasíðan á kínversku, en hægt er að velja tungumál með hnappi í efra hægra horninu. Gott er þó að þýða heimasíðuna yfir á ensku, t.d. með Google translate tóli.

Inni í CIFER kerfinu er nýjasta útgáfa af handbók með leiðbeiningum ávallt aðgengileg.

Framleiðendur þurfa auk þess að vera með viðskiptaaðila (innflytjanda) í Kína og þau tengsl þarf að skrá sérstaklega. Matvælastofnun kemur ekki að þessari skráningu.

Skráning útflytjenda 

Í september 2024 tilkynnti kínverska tollgæslan (GACC) uppfærslu á skráningarkerfi fyrir erlenda útflytjendur og kínverska innflytjendur matvæla til Kína. Annarsvegar er um að ræða nýtt 18-stafa skráningarnúmer fyrir fyrirtæki og hins vegar nýja vefslóð fyrir nýskráningu:

18-stafa skráningarnúmer fyrir tollafgreiðslu í Kína: Allir erlendir útflytjendur og kínverskir innflytjendur skulu nota 18-stafa númer við tollafgreiðslu innfluttra matvæla til Kína. Þeir sem eru þegar skráðir geta fundið nýju 18-stafa skráningarnúmerin sín á vef kínversku tollgæslunnar hér

Listinn yfir íslenska útflytjendur matvæla til Kína birtist á þessari slóð þegar númerið „322“ er slegið inn í reitinn „Land/Svæði“ og smellt er á síðasta hnappinn til hægri við reitinn „Skráningarnúmer“.

Tveir nýir skráningartenglar: Þeir sem hafa ekki skráð sig geta sótt um skráningarnúmer á netinu á annarri hvorri af tveimur vefsíðum kínversku tollgæslunnar: singlewindow.cn eða online.customs.gov.cn

Hvorugur þessara tengla er á ensku. Kínverskur innflytjandi eða umboðsmaður útflytjandans verður einnig að skrá sig, og er því farsælast að íslenski útflytjandinn biðji viðkomandi aðila um aðstoð við skráninguna.

Fyrra skráningarkerfið er ekki lengur í gildi (ire.customs.gov.cn)