Starfsleyfi - fiskvinnslur:
Hlutverk MAST
Matvælastofnun veitir fiskvinnslufyrirtækjum og vinnsluskipum vinnsluleyfi. Að auki veitir stofnunin starfsleyfi til annarra fiskiskipa. Vinnsluleyfi eru veitt að undangenginni upphafsskoðun og þurfa umsækjendur að uppfylla kröfur um hreinlæti, hönnun, búnað og innra eftirlit auk þess sem umsækjendur þurfa að hafa gert samning við faggilta skoðunarstofu um reglubundið eftirlit. Útgerðir skipa undir 15 Bt eru þó undanskildar kröfunni um samning við skoðunarstofu. Veiting vinnsluleyfa er ákveðið ferli sem lýst er sérstaklega hér á síðunni.
Komi til niðurfellingar eða sviptingar leyfa er það einnig á hendi Matvælastofnunar.
Efst á síðu
Tegundir leyfa
Í fiskvinnslu og útgerð er gerður greinarmunur á vinnsluleyfum annars vegar og starfsleyfum hins vegar. Leyfi til vinnslu afurða úr fiski kallast vinnsluleyfi en leyfi sem veitt eru veiðiskipum öðrum en vinnsluskipum eru starfsleyfi. Þá eru leyfi til fiskmarkaða flokkuð sem starfsleyfi. Aðilar sem annast meðferð, flutning, geymslu, vinnslu og dreifingu fiskafurða að undanskilinni smásölu eru leyfisskyldir hjá Matvælastofnun, en fiskbúðir og –vinnslur sem annast eingöngu vinnslu fyrir viðkomandi fiskbúðir, eru undir eftirliti Heilbrigðiseftirlits sveitarfélaga sem jafnframt veitir þeim starfsleyfi.
Efst á síðu
Leyfisnúmerakerfi
Starfs- og vinnsluleyfisnúmerakerfið innan fiskvinnslu og útgerðar byggir á kröfum Evrópusambandsins en fiskafurðir eru í frjálsu flæði innan EES. Leyfisnúmerin er byggð upp af bókstöfunum IS og fimm stafa númeri t.d. IS 01101. Fyrstu tveir tölustafirnir tákna vinnslugreinina, þriðji stafurinn landssvæðið og tveir síðustu eru hlaupandi númer. Þar sem leyfin eru flokkuð eftir vinnslugreinum er ekki óalgengt að sama vinnsluhús hafi fleiri en eitt leyfi. Til stendur að breyta þessu fyrirkomulagi þannig að hvert vinnsluhús hafi eitt leyfisnúmer þó svo að starfsemin geti náð til fleiri vinnslugreina.
Efst á síðu
Vinnsluleyfishafar
Matvælastofnun heldur skrá yfir alla leyfishafa í fiskvinnslu og útgerð. Tengill er hér að neðan inn á opinbera síðu stofnunarinnar þar sem hægt er að sjá flokkun vinnsluleyfa eftir greinum. Þessi síða verður uppfærð á u.þ.b. 3ja mánaða fresti en að auki er hægt að komast inn á leitarvél fyrir vinnsluleyfi þar sem hægt er að fá upplýsingar sem eru uppfærðar jafnóðum.
Efst á síðu
Framleiðsla fyrir Rússlandsmarkað
Rússneska matvælastofnunin Rosselkhoznadzor ákvað á árinu 2006 að heimila einungis innflutning á matvælum til Rússlands sem framleidd hafa verið af fyrirtækjum þ.m.t. skipum, sem eftirlitsmenn þeirra hefðu tekið út og viðurkennt. Matvælastofnun hafur annast milligöngu um þessar skoðanir hér á landi og verið rússnesku eftirlitsmönnunum til aðstoðar. Þessi samvinna hefur nú þróast þannig að eftirlitsmenn Matvælastofnunar annast nú úttektir á skipum fyrir hönd rússneskra yfirvalda og mælir með viðurkenningu þeirra að uppfylltum skilyrðum.
Matvælastofnun birtir og uppfærir lista yfir þá leyfishafa sem fengið hafa viðurkenningu rússneskra yfirvalda.
Listi yfir framleiðendur sem hafa viðurkenningu fyrir Rússlandsmarkað
Efst á síðu
Umsóknarferli
Aðili sem er að sækja um nýtt vinnsluleyfi fær að uppfylltum kröfum og skilyrðum, vinnsluleyfi til reynslu, sem gefið er út til þriggja mánaða. Á reynslutímanum skal hann virkja innra eftirlit vinnslunnar og skráningar ásamt því að uppfæra gæðahandbók ef einhverjar breytingar eru gerðar á fyrirkomulagii vinnslunnar.
Matvælastofnun hefur gefið út eyðublöð og leiðbeiningar fyrir þá sem hyggjast sækja um starfs- eða vinnsluleyfi, ásamt gátlistum.
Efst á síðu
Upplýsingar um kröfur
Um fiskvinnslu og meðferð fisks gilda lög nr. 93/1995 um matvæli en að auki gilda sérlög um nr. 55/1998 um meðferð, vinnslu og dreifingu sjávarafurða. Helstu reglugerðir sem gilda um þennan málaflokk eru:
- Reglugerð nr. 233/1999 um hollustuhætti við meðferð, vinnslu og dreifingu sjávarafla og fiskafurða
- Reglugerð nr. 260/1999 um veiðar, meðferð, vinnslu og dreifingu lifandi samloka
- Reglugerð nr. 77/2001 um framleiðslu á fiskimjöli og lýsi
- Reglugerð nr. 450/1997 um starfshætti faggiltra óháðra skoðunarstofa í sjávarútvegi.
- Reglugerð nr. 558/1997 um innra eftirlit með framleiðslu sjávarafurða.
- auk ýmissa annarra reglugerða sem fjalla um kröfur til matvæla, s.s. um merkingar og aukefni.
Matvælastofnun hefur gefið út skoðunarhandbækur þar sem finna má lýsingu á því eftirlitskerfi sem unnið er eftir í fiskvinnslu og útgerð ásamt lýsingu á hlutverki þeirra aðila sem að eftirlitinu koma eða eru eftirlitsþegar. Skoðunarhandbækurnar tilgreina þau atriði sem skoðuð eru og túlkanir á þeim kröfum sem gerðar eru til leyfishafa. Skoðunarhandbækurnar eru því gagnlegt hjálpartæki fyrir þá sem eru í fiskvinnslu eða hyggjast hefja vinnslu.